Middle 12249696 205994413065569 8221253651377908765 n
  • Mục:
  • Ngày: 2016-01-04 03:17:39 UTC

Một lần về Ninh Thuận

Câu trách cứ nhẹ nhàng, cứ tưởng nhại thơ Hàn Mặc Tử (bài Thôn Vỹ Dạ), nhưng là thiện ý thật lòng của mấy anh em xứ sở “Gió như Phan và nắng như Rang”. Phan Rang có gì đâu mà ghé. Ngoài biển Ninh Chữ, tháp Chàm Polong Grai, làng gốm cổ Bàu Trúc, làng dệt cổ Thổ Cẩm. Gần đây có thêm du ngoạn vịnh Vĩnh Hy bằng tàu đáy kính. Nghe đồn cơm gà Phan Rang bá cháy mà mấy lần ăn nhầm hàng nhái, chán phèo. Ninh Thuận nổi tiếng nho nhưng muốn ghé vườn cũng khó.Tạt vào mấy điểm dừng thì giá trời ơi, nhà vệ sinh quá kém.Du lịch Ninh Thuận lạch bạch như chim cánh cụt. Thiên hạ tăng tốc vùn vụt, mặc hai láng giềng đi trước là Nha Trang và Phan Thiết cứ nườm nượp, cháy phòng.


Nghe tôi kể tội, anh Hồ Sĩ Sơn, Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh giải bày: “Đó là chuyện …ngày xưa. Ninh Thuận bây giờ khác.Từ giám đốc Sở (vừa nhận nhiệm vụ, mới ngoài 30, rất năng động) đến các doanh nghiệp và nhân viên.Phải thay đổi mạnh, nếu không muốn chờ chết”.Nể lời Sơn, tôi lên đường trở lại Ninh Thuận.Gần 20 năm trước, tôi từng rong ruổi khắp vùng đất thừa nắng gió, với nhiều phát hiện thú vị về tiềm năng độc đáo. Thời đó đường ra Vĩnh Hy trắc trở, chạy xe gắn máy mà cứ sợ cán dông cát bất chợt phóng ngang đường. Suối khoáng nóng Mỹ Á, cùng thời với Vĩnh Hảo là suối khoáng nóng duy nhất ở Việt Nam có thể uống trực tiếp, không phải qua thanh lọc. Tôi cũng đã ghé từ đường của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu… Nhưng muốn biến quặng thành vàng phải có cả kỹ sư lẫn nhà máy, chứ không thể cuốc xẻng tay ngang. Trò chuyện với Sơn, bằng trực giác của người quản lý, tôi cảm nhận nhiều cái mới đang chờ mình.

Bất ngờ lớn nhất là vận chuyển.Tôi lên tàu VTC2 lúc 22g25.Ghế giường nằm, tiện nghi và sạch sẽ.Ngày thường nên khá vắng.Mỗi ngày tàu VTC có trên 300 ghế mỗi lượt, giá rẻ hơn cả ô tô đi Phan Thiết.Ghế ngồi mềm chỉ 107.000 đồng. Giường nằm tùy khoảng 4 hay 6, cũng chưa tới 200.000 đồng. Lên tàu, đánh một giấc là tới ga Tháp Chàm lúc 5g40; về khách sạn vệ sinh rồi ra quán Đức, nức tiếng cơm gà chánh hiệu. Gà dùng để nấu cơm thường là gà mái một lứa (gà đẻ lứa trứng đầu tiên, không đợi đẻ lứa thứ hai) thì thịt mới ngon, mềm, vị ngọt thanh và 3 không: dai, béo, bở. Luộc gà, cho nước vừa đủ ngập; đợi sôi, cho tí muối bột và thả gà vào.Nhớ đảo gà để thịt chín đều; nhúng vào thau nước nguội và vớt ra ngay.

Cơm gà nấu bằng gạo hạt dài, dẻo, thơm; được vo sạch, để ráo. Đổ dầu pha thêm mỡ gà vào soong, đợi dầu nóng, cho gừng và tỏi băm nhuyễn cùng ít gia vị vào, đảo nhanh cho đến khi tỏa mùi thơm; đổ gạo và đảo đều tay đến khi hạt gạo trở nên bóng , đổ nước luộc gà vào xâm xấp. Cơm gà ngon, phải nấu bằng lửa than và phải canh lửa thường xuyên.Đợi  cơm sôi, tỏa mùi thơm, vừa cạn nước, dùng đũa xới đều và chuyển sang hong cho hạt chín mềm, bóng, săn và không khô, nhão. Gà Phan Rang được chặt thành miếng to vừa đủ ăn chứ không xé nhỏ, cơm và thịt gà được trưng bày riêng biệt; Cơm gà được dùng với nước chấm là mắm Thắm (được chế biến từ tỏi, ớt tươi, đường, bột ngọt, nước mắm pha loãng). Hoặc muối ớt, cùng với loại rau ăn kèm là rau răm và dưa leo thì điếc mũi. Hoặc nước chấm chua (thường gọi là nước Hèm, chế biến từ nước cơm rượu).Mỗi loại nước chấm đều có vị riêng, rất lạ. Cuối bữa, thêm ít cơm cháy ăn kèm với thịt gà, mới hiểu thế nào là cơm gà Phan Rang chánh hiệu.

Ninh Thuận vừa khánh thành đường ven biển, nối Bình Thuận với Khánh Hòa, phải nói là quá đẹp. Hơn trăm cây số uốn lượn nghịch ngợm, cảnh đẹp như mơ. Nét lạ của đường ven biển Ninh Thuận là những bãi dừng để khách xuống xe chụp ảnh, quay phim an toàn hoặc “xả nước cứu thân” thoải mái. Nếu đến Ninh Thuận, chỉ biết biển Ninh Chữ, Bình Sơn và Vĩnh Hy thì đúng là ếch ngồi đáy giếng. Nhờ đường ven biển, tôi làm quen với hàng chục “sơn nữ thủy tề”, chân quê mà đằm thắm mê hoặc. Những bãi tắm lần đầu giáp mặt đã hớp hồn lữ khách, dù tên gọi mộc mạc như bãi Tràn, Thùng, Vũng Tròn, Suối Sâu, Thịt, Hỏm, Hang Rái, Bà Điên, Cóc, Chuối, Lớn, Nhỏ, Nước Ngọt, Kinh, Bình Tiên… Mỗi tên gọi đều gắn liền với những sự tích kỳ thú.Nhiều bãi tắm không ướt quần áo. Bãi Tràn với đồi cát Mũi Dinh là nơi Tanyoli đang đầu tư dịch vụ thể thao mạo hiểm đồi cát  như các xe địa hình UDV, ATV, cào cào… không đụng hàng. Khách chơi cứ ngỡ đang ở sa mạc tận Dubai. Bãi Thịt và bãi Hỏm, cạnh vườn quốc gia Núi Chúa là nơi duy nhất ở Việt Nam có thể xem rùa đẻ trên đất liền.Nhưng ấn tượng nhất là bãi Hang Rái; tuyệt tác khổng lồ và tự nhiên của tạo hóa, đặc biệt là lúc bình minh và hoàng hôn.

Vười quốc gia Núi Chúa, điểm hẹn lý tưởng của du lịch sinh thái và bảo tồn. Tắm biển đêm, xem rùa đẻ và nghe những sát thủ rùa hoàn lương kể chuyện lập công chuộc tội rồi quây quần hát ca, đã đời với biển. Ẩm thực Ninh Thuận, ngoài gà, còn có bún sứa Phan Rang, thử là ghiền nhưng độc đáo hơn cả là TNT và CD.Không phải chất nổ và đĩa ca nhạc, mà là viết tắt các đặc sản.TNT là Tỏi - Nho - Táo và CD là Cừu - Dê. Do đặc thù thổ nhưỡng khắc nghiệt, quanh năm thừa nắng, gió và thiếu nước, có khi cả năm không mưa; nên TNT và CD Ninh Thuận có hương vị riêng, không lẫn vào đâu được. Tỏi và dê ưa nắng, chịu gió thì miễn bàn. Còn Nho - Táo - Cừu là dân xứ lạnh, xuất thân con nhà giàu. Chẳng hiểu nguyên cớ gì, phải lòng Ninh Thuận, chọn mảnh đất này để bám trụ và an cư. Tôi đã được thưởng thức cừu và dê 7 món với TNT, nấu theo kiểu người Chăm Ninh Thuận, ăn không biết no, về Sài Gòn cả tháng vẫn thòm thèm, ngủ mơ vẫn phảng phất hương vị.

Tôi cũng được vào vườn nho Ba Mọi, vườn tỏi, vườn táo; tìm hiểu và tham gia  làm nông dân. Mấy chục năm xa quê, toát mồ hôi mấy tập mới làm quen với những lao động giản đơn. Càng thấm thía câu ca “Ai ơi bưng bát cơm đầy”.Thích nhất là nhập vai mục đồng chăn cừu và chăn dê. Thủa bé, tôi chỉ chăn bò. Cùng là gia súc nhưng mỗi loài có tính khí riêng, cả bướng bỉnh lẫn ngoan ngoãn và tình nghĩa nếu được yêu thương chăm sóc… Chuyến đi đã cho tôi quá nhiều trải nghiệm.Du lịch Ninh Thuận thừa tiềm năng.Chỉ là chưa có cách làm phù hợp và thiếu đồng bộ.Họ cũng biết vậy nên đang nỗ lực mời gọi khách về.

Tạm biệt Ninh Thuận, tôi cứ bị ám ảnh bởi giọng nói và nụ cười của hướng dẫn viên Mai Chia, cô bé người Chăm có đôi mắt biết nói. Tôi cứ nhớ hoài hình ảnh những vườn nho, như thôn nữ dịu dàng; cạnh những vách núi lởm chởm đá, kiêu hãnh và vạm vỡ như các trai làng chài; nét thiên nhiên phối hợp hài hòa, chỉ riêng Ninh Thuận mới có. Nghe đồn, Ninh Thuận không chỉ lừng danh vì TNT và CD mà cả con gái xứ này cũng ăn đứt nhiều vùng khác? Chỉ biết rằng, nhờ TNT và CD mà dân Ninh Thuận có tỉ lệ ung thư thấp nhất nước. Du lịch Ninh Thuận như cô gái quê bắt đầu biết làm đẹp, đang thu hút lãng tử bởi cái duyên mặn mà sâu lắng. Leo lên xe lửa VTC1 từ Tháp Chàm lúc 12g50, đến Sài Gòn lúc 19g15 mà cứ vấn vương Ninh Thuận.